Wat is het fotovoltaïsch effect?
Het fotovoltaïsch effect is de rechtstreekse omzetting van licht in elektriciteit in een halfgeleidermateriaal. Een zonnecel stapelt twee verschillend behandelde siliciumlagen: wanneer een lichtdeeltje (foton) de cel raakt, maakt het een elektron los, en de opbouw van de lagen dwingt dat elektron één kant op. Miljoenen bewegende elektronen vormen samen een gelijkstroom. Er beweegt geen enkel onderdeel en er slijt niets mechanisch: daarom produceert een paneel 25 tot 30 jaar lang.
Het traject van de stroom in 4 stappen
Van cel tot toestel volgt de stroom vier stappen.
- De cellen wekken gelijkstroom op. In serie geschakelde panelen tellen hun spanning op binnen een string.
- De omvormer zet om naar 230 V wisselstroom. Hij synchroniseert met het net en zoekt voortdurend het optimale werkpunt van de panelen.
- Je woning verbruikt eerst. De zonnestroom voedt eerst je eigen toestellen; het net levert alleen de rest.
- Het overschot gaat naar het net. De meter registreert afname en injectie apart; de geïnjecteerde stroom vergoedt je leverancier.
Wat gebeurt er bij nacht, winter en bewolking?
De productie volgt het licht, niet de warmte. Bij nacht produceren de panelen niets en neemt het net automatisch over, zonder dat je iets hoeft te doen. Bij bewolking houdt het diffuse licht 10 tot 25% van het maximale vermogen aan. In de winter drukken de korte dagen de productie: 70 tot 80% van de jaaropbrengst valt tussen april en september. Koude is op zich zelfs gunstig: een frisse cel zet beter om dan een hete, vandaar de productierecords op koude, heldere lentedagen.
En als je meer produceert dan je verbruikt?
Het overschot gaat het net op en wordt vergoed, maar tegen een lager tarief dan wat je voor afname betaalt: elke kWh die je verbruikt op het moment van productie is dus meer waard dan een geïnjecteerde kWh. Drie hefbomen verhogen dat zelfverbruik: grote toestellen overdag programmeren, een boiler of autolader sturen op het overschot, en het teveel opslaan in een batterij. De digitale meter meet die stromen, en wat je installatie werkelijk oplevert hangt vooral van je dak af, zoals uitgelegd in onze gids over de opbrengst van zonnepanelen.
Veelgestelde vragen
Werken zonnepanelen zonder directe zon?
Ja, het diffuse licht van een bewolkte hemel levert 10 tot 25% van het maximale vermogen. Alleen volledige duisternis legt de productie stil.
Werkt mijn installatie tijdens een stroompanne?
Nee, de omvormer schakelt automatisch uit wanneer het net wegvalt, ter bescherming van technici die aan de leidingen werken. Alleen een batterij met noodstroomfunctie houdt dan stroom.
Waarom produceert mijn installatie meer in de lente dan in de zomer?
Omdat frisse cellen beter omzetten: heldere, koele dagen in april of mei combineren sterk licht met lage temperatuur, de ideale mix.
Moet ik dagelijks iets aan- of uitzetten?
Nee, de installatie werkt volledig automatisch: productie, eigen verbruik en injectie van het overschot regelen zichzelf.