Welke vormen van elektrisch verwarmen bestaan er?
Drie systemen zetten elektriciteit om in warmte, met een groot verschil in efficiëntie.
- Directe elektrische verwarming: elektrische radiatoren en convectoren zetten 1 kWh stroom om in 1 kWh warmte (rendement 100%). Eenvoudig, maar duur in verbruik.
- Accumulatieverwarming: accumulatoren laden 's nachts op en geven overdag warmte af. Ook hier is 1 kWh stroom 1 kWh warmte; de winst zat vroeger in het nachttarief.
- Warmtepomp: haalt met 1 kWh stroom 3 tot 5 kWh warmte uit de lucht of bodem (rendement 300 tot 500%). Veruit de efficiëntste elektrische verwarming.
Voor wie op zonnestroom wil verwarmen, verandert dat verschil alles: een warmtepomp haalt uit dezelfde panelen drie tot vijf keer meer warmte dan directe elektrische verwarming.
Hoeveel zonnepanelen vraagt elektrisch verwarmen?
De tabel toont het benodigde vermogen om het verwarmingsverbruik van een doorsnee gerenoveerde woning te dekken.
| Systeem | Stroomverbruik verwarming/jaar | Extra panelen nodig |
|---|---|---|
| Directe elektrische verwarming | 8.000 tot 15.000 kWh | 20 tot 38 panelen (te veel voor de meeste daken) |
| Warmtepomp | 2.500 tot 4.500 kWh | 8 tot 12 panelen |
De cijfers maken meteen duidelijk waarom directe elektrische verwarming op zonnestroom zelden opgaat: geen enkel woningdak levert genoeg panelen. Een warmtepomp op zonnepanelen is bijna altijd de rendabele route; de gedetailleerde dimensionering staat op die pagina.
Wanneer is directe elektrische verwarming toch zinvol?
Directe elektrische verwarming op zonnestroom blijft nuttig in drie gevallen: als bijverwarming van een enkele ruimte die je zelden gebruikt, voor een goed geïsoleerde passiefwoning met een minieme warmtevraag, en om overtollige zonnestroom in de zomer weg te werken via een elektrische boiler voor sanitair water. Dat laatste is de slimste toepassing: een sturing die de boiler opwarmt bij zonneoverschot verhoogt je zelfverbruik zonder dat je die stroom tegen een lage vergoeding moet injecteren.
Slimste zet: stuur een elektrische boiler of warmtepompboiler op je zonneoverschot in plaats van de woning direct elektrisch te verwarmen. Zo zet je gratis middagstroom om in warm water voor de avond, de goedkoopste vorm van opslag die er bestaat.
Hoe maximaliseer je het zelfverbruik bij verwarmen?
De sleutel is verwarmen wanneer de zon schijnt. Drie ingrepen helpen: laat de warmtepomp of boiler overdag draaien in plaats van 's nachts, gebruik de woning of de boiler als warmtebuffer, en koppel de verwarming aan een energiemanagementsysteem dat start bij overschot. Een batterij vult de avond aan, maar de warmtebuffer van je woning en je boiler zijn goedkopere opslag. Hoeveel panelen je in totaal nodig hebt, reken je uit via het juiste aantal panelen berekenen.
Veelgestelde vragen
Kan ik mijn huis volledig elektrisch verwarmen met zonnepanelen?
Met een warmtepomp kun je het jaarverbruik grotendeels compenseren; met directe elektrische verwarming niet, want die vraagt 8.000 tot 15.000 kWh en dus meer panelen dan op een woningdak passen. In de winter blijft netstroom bovendien de buffer.
Is elektrisch verwarmen op zonnestroom goedkoper dan gas?
Met een warmtepomp op eigen zonnestroom verwarm je aan de laagste kostprijs per kWh warmte. Directe elektrische verwarming is duurder, ook op zonnestroom, door het hoge verbruik.
Wat is de slimste manier om zonneoverschot te gebruiken voor warmte?
Een elektrische boiler of warmtepompboiler sturen op je zonneoverschot: zo zet je gratis middagstroom om in warm water, in plaats van te injecteren tegen een lage vergoeding.
Heb ik een thuisbatterij nodig om elektrisch te verwarmen op zonnestroom?
Niet noodzakelijk: de warmtebuffer van je woning en je boiler zijn goedkopere opslag. Een batterij helpt vooral voor het avondverbruik van andere toestellen.